Chiến lược phát triển đô thị Bắc Ninh theo trục động lực tăng trưởng

Tại các xã, phường: Gia Bình, Bắc Giang, Tiền Phong, Kinh Bắc hay Từ Sơn, hàng loạt khu đô thị, trung tâm thương mại, dịch vụ mới đang dần hình thành dọc theo các tuyến giao thông trọng điểm, phản ánh rõ nét quá trình mở rộng không gian phát triển của tỉnh.

Nhiều khu dân cư mới, công trình nhà cao tầng hình thành dọc theo trục quốc lộ 18.

Mô hình phát triển đa cực

Bắc Ninh xác định xây dựng chiến lược phát triển đô thị theo vùng, theo các trục động lực tăng trưởng và gắn với hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Tỉnh lựa chọn mô hình phát triển đa cực với 12 đô thị loại II làm hạt nhân tăng trưởng, gồm các đô thị: Kinh Bắc, Bắc Giang, Từ Sơn, Tiên Du, Yên Phong, Quế Võ, Gia Thuận, Hiệp Hòa, Tân Yên – Yên Thế, Lạng Giang – Lục Nam, Lục Ngạn và Sơn Động. Dự báo đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa của tỉnh sẽ đạt khoảng 65%, cao hơn mức bình quân của vùng đồng bằng sông Hồng.

Là một trong những địa phương có tốc độ công nghiệp hóa và đô thị hóa thuộc nhóm cao nhất cả nước, Bắc Ninh hiện thu hút hàng nghìn doanh nghiệp trong và ngoài nước, quy mô dân số lên tới hơn 3,6 triệu người, tạo dư địa lớn để phát triển đô thị và hình thành các trung tâm dịch vụ mới.

Ông Nguyễn Việt Hùng, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: “Định hướng phát triển đô thị của tỉnh được xây dựng trên cơ sở tổ chức lại không gian phát triển, bảo đảm sự liên kết chặt chẽ giữa đô thị và nông thôn, giữa các trung tâm kinh tế với các hành lang giao thông chiến lược”.

Tỉnh Bắc Ninh sẽ hình thành 6 vùng phát triển kinh tế – xã hội gắn với các cực đô thị chuyên biệt. Trong đó, vùng trung tâm Bắc Giang – Kinh Bắc tiếp tục giữ vai trò đầu tàu về công nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ và đổi mới sáng tạo. Đây sẽ là khu vực tập trung các trung tâm tài chính, logistics, giáo dục – đào tạo và dịch vụ chất lượng cao của toàn tỉnh.

Đối với vùng đô thị Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tỉnh xác định là cực tăng trưởng mới mang ý nghĩa chiến lược. Không gian xung quanh sân bay được định hướng phát triển thành đô thị sân bay hiện đại, trung tâm logistics hàng không, công nghiệp công nghệ cao và thương mại quốc tế.

Các vùng: Hiệp Hòa, Tân Yên – Yên Thế, Lạng Giang – Lục Nam, Lục Ngạn – Sơn Động sẽ phát huy lợi thế về công nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao, logistics và du lịch sinh thái. Sự khác biệt về điều kiện tự nhiên và thế mạnh kinh tế của từng khu vực được kỳ vọng sẽ tạo nên mạng lưới đô thị bổ trợ lẫn nhau thay vì cạnh tranh trực tiếp.

Giao thông làm động lực

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị của tỉnh là lấy hạ tầng giao thông làm động lực dẫn dắt phát triển không gian. Tỉnh nằm trên hai hành lang kinh tế lớn kết nối với Trung Quốc và các tỉnh, thành phố trọng điểm khu vực phía Bắc; đồng thời là điểm kết nối của các tuyến quốc lộ 1A, quốc lộ 18, các tuyến cao tốc, đường vành đai vùng Thủ đô và tương lai là tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Gia Bình – Hạ Long.

Thực tế tại các phường, xã như: Nếnh, Quế Võ, Từ Sơn, Yên Phong… cho thấy, sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp trong nhiều năm qua đã kéo theo nhu cầu lớn về nhà ở, thương mại, dịch vụ và hạ tầng xã hội. Các khu đô thị, khu dân cư mới được hình thành, góp phần thay đổi diện mạo địa phương và thu hút ngày càng nhiều lao động, chuyên gia đến sinh sống, làm việc.

Đặc biệt, dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được đánh giá sẽ tạo bước ngoặt đối với quá trình đô thị hóa của tỉnh trong những năm tới. Những tín hiệu thị trường đã xuất hiện ngay từ giai đoạn đầu triển khai dự án khi nhiều nhà đầu tư trong lĩnh vực logistics, kho bãi, thương mại dịch vụ bắt đầu tìm hiểu cơ hội phát triển tại khu vực này. Các tuyến giao thông kết nối sân bay với Hà Nội, Hải Phòng và các khu công nghiệp trọng điểm của tỉnh đang được đẩy nhanh tiến độ đầu tư, tạo tiền đề hình thành chuỗi dịch vụ logistics hàng không trong tương lai.

Theo đồng chí Phạm Văn Thịnh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cùng với hình thành hàng loạt công trình hạ tầng giao thông trọng điểm, việc phát triển đô thị cần tránh tình trạng dàn trải. Tỉnh sẽ tập trung phát triển các khu đô thị đồng bộ, có khả năng thu hút dân cư thực sự thay vì chạy theo số lượng dự án. “Muốn đô thị hóa thành công phải lấy người dân làm trung tâm. Cần ưu tiên các dự án nhà ở xã hội, khu đô thị tập trung, hạ tầng đồng bộ và các không gian đô thị xanh, hiện đại. Đô thị phải là nơi người dân muốn đến sinh sống và làm việc lâu dài”, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh.

Đô thị thông minh

Song song với mở rộng không gian đô thị, Bắc Ninh xác định phát triển đô thị thông minh là một trụ cột quan trọng. Theo định hướng, hệ thống cơ sở dữ liệu đô thị dùng chung sẽ được xây dựng đồng bộ, phục vụ quản lý đất đai, dân cư, giao thông, môi trường và các dịch vụ công.

Đặc biệt, mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) sẽ được áp dụng tại các đầu mối giao thông lớn (sân bay, ga đường sắt tốc độ cao, các tuyến vành đai và trung tâm logistics…).

Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) Trần Quốc Thái cho rằng, việc áp dụng mô hình TOD sẽ giúp sử dụng hiệu quả quỹ đất, hạn chế ùn tắc giao thông và nâng cao chất lượng sống của người dân. Đây cũng là giải pháp quan trọng để kết nối phát triển đô thị với hệ thống giao thông công cộng, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Một góc phường Bắc Giang nhìn từ trên cao. Ảnh: Quốc Trường.

Nhìn từ thực tế phát triển của các đô thị công nghiệp trong tỉnh những năm qua có thể thấy, ở đâu hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ, ở đó nhanh chóng hình thành các khu dân cư, trung tâm thương mại, dịch vụ và các tiện ích xã hội đi kèm. Đây chính là cơ sở để Bắc Ninh lựa chọn chiến lược phát triển đô thị theo các hành lang giao thông và cực tăng trưởng thay vì phát triển dàn trải.

Với hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược đang được triển khai, Bắc Ninh đang đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá. Những tuyến đường mới, những khu đô thị đang hình thành và cực tăng trưởng mới quanh sân bay Gia Bình không chỉ mở rộng không gian đô thị mà còn từng bước kiến tạo diện mạo một trung tâm kinh tế – đô thị hiện đại của vùng trong những năm tới.

Theo Báo Bắc ninh