Bắc Ninh tăng tốc hoàn thiện tiêu chí đô thị loại I

Với quyết tâm chính trị cao cùng những bước đi bài bản trong quy hoạch, phát triển hạ tầng và hoàn thiện hệ thống đô thị theo tiêu chí đô thị loại I, Bắc Ninh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Đạt 13/15 tiêu chí đô thị loại I

Tỉnh Bắc Ninh có diện tích tự nhiên hơn 4.718 km² với 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 33 phường và 66 xã; đồng thời sở hữu vị trí chiến lược khi nằm trên các hành lang kinh tế quan trọng, kết nối trực tiếp với Thủ đô Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và các tỉnh trung du miền núi phía Bắc. Trong đó, hệ thống giao thông gồm các tuyến cao tốc, quốc lộ, đường sắt và hạ tầng logistics liên vùng đang tạo động lực mạnh mẽ cho quá trình đô thị hóa.

Khu vực trung tâm phường Bắc Giang được đầu tư xây dựng đồng bộ. Ảnh: Quốc Trường.

Thời gian qua, tỉnh đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch lớn nhằm cụ thể hóa mục tiêu phát triển đô thị. Điển hình là Kế hoạch số 61 ngày 10/3/2026 của UBND tỉnh về xây dựng thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương; các ngành chức năng triển khai đồng bộ những nhiệm vụ liên quan đến quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung đô thị và chương trình phát triển đô thị đến năm 2030.

Đến nay, toàn tỉnh hình thành 25 đô thị, trong đó có 3 đô thị loại II gồm Kinh Bắc, Bắc Giang và Từ Sơn; 22 đô thị loại III. Đây là nền tảng quan trọng để Bắc Ninh tiến tới đáp ứng các tiêu chí của đô thị loại I.

Ông Nguyễn Việt Hùng, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: “Sau hợp nhất, Bắc Ninh có nhiều dư địa phát triển đô thị với quy mô lớn hơn, không gian phát triển đa dạng và khả năng liên kết vùng mạnh hơn. Hiện nay, Sở đang phối hợp với các địa phương tập trung rà soát, hoàn thiện các tiêu chí đô thị còn thiếu. Đồng thời, tham mưu UBND tỉnh xây dựng lộ trình cụ thể để nâng cao chất lượng hệ thống đô thị theo hướng xanh, thông minh và bền vững”.

Mới đây, đoàn công tác của Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) đã làm việc với Sở Xây dựng Bắc Ninh nhằm rà soát, đánh giá các tiêu chí đô thị loại I theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Kết quả cho thấy, Bắc Ninh hiện đã đạt 13/15 tiêu chí đô thị loại I. Cụ thể, tỉnh Bắc Ninh đứng thứ 2 cả nước về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài; tổng sản phẩm trên địa bàn giai đoạn 2021-2025 tăng bình quân 8,92%/năm; thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 71,4 triệu đồng/người, thuộc nhóm cao nhất cả nước…

Tuy nhiên, hiện Bắc Ninh vẫn còn 2 tiêu chí chưa đạt gồm: Tỷ lệ phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II (mới đạt 33,33%, trong khi yêu cầu tối thiểu là 50%) và nhiệm vụ hoàn thành xây dựng nông thôn mới vẫn đang tiếp tục được triển khai. Đây đều là những tiêu chí khó, cần có thêm thời gian và nguồn lực để hoàn thiện.

Phát triển đô thị xanh, thông minh

Đại diện Cục Phát triển đô thị và các phòng chuyên môn của Bộ Xây dựng cũng trao đổi về những khó khăn, vướng mắc mà Bắc Ninh đang gặp phải trong quá trình triển khai các tiêu chí đô thị loại I.

Cụ thể là việc chưa có hướng dẫn cụ thể về khung chấm điểm đô thị thông minh, tiêu chí đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và việc xác định các khu vực phát triển đô thị trong quá trình lập quy hoạch chung.

Ngã 6 – điểm giao thoa khu vực đô thị giữa các phường Kinh Bắc – Võ Cường.

Cục trưởng Cục Phát triển đô thị Trần Quốc Thái đánh giá: Bắc Ninh có nhiều lợi thế nổi bật về vị trí địa lý, quy mô công nghiệp, năng lực thu hút đầu tư và tốc độ đô thị hóa. Đây là những điều kiện thuận lợi để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Thời gian tới, tỉnh cần tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống quy hoạch, ưu tiên đầu tư các khu vực động lực, nâng cao chất lượng các phường hiện hữu để đáp ứng tiêu chuẩn đô thị loại II.

Đồng thời, phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh và hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm tạo nền tảng phát triển bền vững lâu dài. Tiếp tục đẩy mạnh đầu tư hạ tầng kỹ thuật với hàng loạt công trình trọng điểm như: Đường Vành đai 4, cầu Hà Bắc 2, cầu Á Lữ, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến kết nối với Thủ đô Hà Nội…

Hệ thống cấp điện, cấp nước, xử lý nước thải, chất thải rắn và hạ tầng số tiếp tục được đầu tư theo hướng hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng đô thị và cải thiện môi trường sống. Tiếp tục quan tâm hoàn thành các nhiệm vụ trong xây dựng nông thôn mới.

Các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, nhà ở xã hội và các công trình công cộng cũng được tỉnh quan tâm đầu tư nhằm nâng cao chất lượng sống người dân. Nhiều chương trình chỉnh trang đô thị, cải tạo không gian công cộng, phát triển cây xanh, chiếu sáng đô thị và xử lý môi trường đang được triển khai đồng bộ tại các địa phương.

Với quyết tâm chính trị cao, cùng sự đồng hành của các bộ, ngành Trung ương, Bắc Ninh đang từng bước hoàn thiện những tiêu chí còn thiếu để tiến tới mục tiêu trở thành đô thị loại I và thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.