Tín chỉ carbon thúc đẩy sản xuất xanh tại Bắc Ninh

Nhiều doanh nghiệp chủ động

Sàn giao dịch carbon trong nước chính thức đi vào hoạt động ngày 29/6, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình xây dựng thị trường carbon tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Thông qua sàn này, các doanh nghiệp có thể giao dịch trên cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính để bù trừ hạn ngạch phát thải vượt mức.

Để vận hành thị trường này, Luật Bảo vệ môi trường 2020 được ban hành, trong đó lần đầu tiên quy định về tổ chức thị trường carbon, hạn ngạch phát thải, tín chỉ carbon, cơ chế trao đổi tín chỉ.

Công ty cổ phần Tổng Công ty may Bắc Giang LGG, xã Kép vừa hoàn tất lắp đặt hệ thống điện áp mái quy mô gần 7 nghìn m2.

Tại Bắc Ninh, địa phương tăng trưởng công nghiệp cao và tập trung nhiều doanh nghiệp vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn đều đang thực hiện chiến lược Net Zero và yêu cầu các nhà cung ứng phải công bố dữ liệu phát thải, giảm phát thải và đáp ứng tiêu chuẩn ESG (trách nhiệm của doanh nghiệp với môi trường).

Điều này khiến nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ của Bắc Ninh sẽ phải tham gia quá trình chuyển đổi carbon nếu muốn duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu. Do đó, ngay cả những doanh nghiệp chưa thuộc diện bắt buộc kiểm kê khí nhà kính trong giai đoạn này cũng sẽ chịu áp lực từ khách hàng và đối tác quốc tế. Bởi vậy, nhiều doanh nghiệp đã chủ động thực hiện sản xuất xanh thông qua phát triển các dự án điện mặt trời; tiết kiệm năng lượng, xử lý chất thải, trồng rừng, sản xuất nông nghiệp phát thải thấp.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu hàng hóa sang châu Âu – thị trường đòi hỏi khắt khe về tiêu chuẩn xanh đã xây dựng chiến lược sản xuất, đáp ứng yêu cầu. Công ty trách nhiệm hữu hạn Pearl Global Việt Nam (phường Bắc Giang) là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu. Đây là nhà đầu tư đến từ Ấn Độ, chuyên cung cấp sản phẩm cho các hãng thời trang lớn trên thế giới. Thực hiện sản xuất giảm phát thải, doanh nghiệp sử dụng năng lượng xanh bằng việc đầu tư điện mặt trời áp mái, vừa tiết kiệm điện, vừa giảm phát thải khí nhà kính.

Hay Công ty cổ phần Tổng Công ty May Bắc Giang BGG (phường Bắc Giang) đang đầu tư, xây dựng nhà xưởng mới với gần 30 nghìn m² để thực hiện các tiêu chí đạt chứng chỉ xanh. Theo đó, Công ty sẽ trồng nhiều cây xanh ở các tầng của tòa nhà cũng như khu vực xung quanh nhà xưởng, lắp đặt hệ thống điện mặt trời… Khi hoàn tất sẽ đồng nghĩa với việc hạn chế phát thải khí nhà kính, đáp ứng yêu cầu của đối tác khi xuất khẩu sản phẩm.

Công ty cổ phần Tổng Công ty may Bắc Giang LGG, xã Kép cũng vừa hoàn tất lắp đặt hệ thống điện áp mái quy mô gần 7 nghìn m², dự kiến tiết kiệm khoảng 1,6 triệu kWh mỗi năm.

Thí điểm mô hình carbon thấp

Theo ông Nguyễn Cường, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh, tín chỉ carbon tiến tới không chỉ là về bảo vệ môi trường mà còn trở thành yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Hiệp hội sẽ tổ chức hội nghị chuyên đề về thị trường carbon, mời các chuyên gia cùng đại diện các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp đã triển khai thành công để chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn về tín chỉ carbon.

Khu vực trồng rừng kinh tế của xã Dương Hưu.

Hiệp hội cũng sẽ biên soạn sổ tay hướng dẫn doanh nghiệp, tư vấn xây dựng và phát triển dự án tín chỉ carbon. Kiến nghị UBND tỉnh ban hành kế hoạch hành động phát triển thị trường carbon, xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải khí nhà kính cấp tỉnh, đồng thời thí điểm mô hình “Khu công nghiệp carbon thấp”; xây dựng Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thị trường carbon giai đoạn 2026-2030. Qua đó sẽ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định trong nước, nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khi các doanh nghiệp tham gia thị trường tín chỉ carbon, Bắc Ninh được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng để tạo ra loại tín chỉ này nhờ lợi thế về diện tích rừng trồng và rừng tự nhiên lớn. Cùng với Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu triển khai Nghị định số 180/2026/NĐ-CP ngày 21/5/2026 của Chính phủ quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu trữ carbon rừng, có hiệu lực từ ngày 15/7/2026.

Theo đó, các xã, phường cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến rộng rãi nội dung của Nghị định đến các cơ quan, chủ rừng là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư trên địa bàn. Phối hợp rà soát, tổng hợp danh sách các chủ rừng tham gia xây dựng và thực hiện dự án carbon rừng dưới các hình thức tự thực hiện, hợp tác, liên kết với các tổ chức, cá nhân khác hoặc tham gia các dự án do cơ quan nhà nước tổ chức.

Ông Trương Đức Đáng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết, trên cơ sở Nghị định 180 và chỉ đạo của Sở, Chi cục đang tham mưu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định và trình phê duyệt đăng ký, điều chỉnh hoặc hủy đăng ký đối với các dự án carbon rừng theo tiêu chuẩn trong nước; thực hiện cấp tín chỉ carbon rừng cho các dự án được UBND tỉnh phê duyệt…

Dù các quy định về tín chỉ và giao dịch tín chỉ carbon còn khá mới mẻ nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh cùng sự vào cuộc của các cơ quan liên quan, thời gian tới, hoạt động tạo lập và giao dịch tín chỉ carbon hứa hẹn sẽ diễn ra sôi động.