Kinh tế 5 tháng khởi sắc, tăng tốc cho mục tiêu hai con số

Tình hình kinh tế-xã hội 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan khi sản xuất công nghiệp, tổng mức tiêu dùng, xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài và hoạt động doanh nghiệp… đều tăng trưởng tích cực. Đây là cơ sở quan trọng để Chính phủ kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5 năm 2026.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5 năm 2026 về tình hình kinh tế-xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 diễn ra ngày 3/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ, trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã bám sát các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Quốc hội; lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, hoàn thiện thể chế, thúc đẩy tăng trưởng… Nhiệm vụ những tháng còn lại của năm rất nặng nề đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương thực hiện đồng bộ giải pháp thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Báo cáo tại Phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, mặc dù chịu nhiều tác động từ kinh tế thế giới song kinh tế vĩ mô trong nước cơ bản ổn định, nhiều chỉ tiêu tăng trưởng đạt kết quả tích cực. Trong bức tranh kinh tế 5 tháng năm 2026, sản xuất công nghiệp tiếp tục đóng vai trò là điểm sáng. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong tháng 5 tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng, IIP tăng 9,1%, mức cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây.

Đáng chú ý, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với mức tăng 9,5%, đóng góp 7,4 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung của toàn ngành. Một số ngành ghi nhận mức tăng mạnh như sản xuất kim loại tăng 20,2%; sản xuất xe có động cơ tăng 18%; sản xuất hóa chất tăng 16,9%; sản phẩm khoáng phi kim loại tăng 16,2%.

Bên cạnh đó, đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tổng vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước trong 5 tháng đầu năm ước đạt 254.100 tỷ đồng, tương đương 24% kế hoạch năm và tăng 11,2% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 24,81 tỷ USD, tăng mạnh 34,9% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% và là mức cao nhất trong 5 năm qua. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục thu hút lượng vốn ngoại lớn nhất.

Công ty TNHH Wistron Infocomm Việt Nam là doanh nghiệp FDI đầu tư vào Khu công nghiệp Đồng Văn III, tỉnh Ninh Bình từ năm 2021, tạo việc làm cho hơn 12.800 lao động.

Ở khu vực doanh nghiệp, số lượng doanh nghiệp thành lập mới tiếp tục tăng mạnh. Trong 5 tháng đầu năm, cả nước có hơn 94.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 42,1% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đó, gần 47.800 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên hơn 142.600.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng hơn 11%, cao nhất kể từ năm 2024 đến nay. Du lịch tiếp tục phục hồi mạnh khi lượng khách quốc tế đạt gần 11 triệu lượt, tăng gần 15% và là mức cao nhất từ trước đến nay.

Thu ngân sách Nhà nước trong 5 tháng đạt gần 1,34 triệu tỷ đồng, tương đương 53% dự toán năm và tăng 15,3% so với cùng kỳ. Trong khi đó, chi ngân sách ước đạt 843.700 tỷ đồng, tăng 3,1%, tập trung cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh và đầu tư

Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng kim ngạch đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD (tăng 19,5%) và nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD (tăng 30,8%).

Bên cạnh những kết quả tích cực, nền kinh tế cũng có những dấu hiệu cần đặc biệt quan tâm như áp lực lạm phát, nguy cơ tác động từ thời tiết cực đoan đến sản xuất nông nghiệp, cùng yêu cầu bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao… Cán cân thương mại đã chuyển sang nhập siêu 13,8 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 5,1 tỷ USD của cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước ghi nhận mức nhập siêu lớn, trong khi khu vực FDI tiếp tục duy trì xuất siêu.

“Theo đánh giá ước tính cho 6 tháng và cho cả năm thì yêu cầu đặt ra đặc biệt cao trong thời gian tới, đòi hỏi phải quyết liệt và cố gắng rất lớn để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng hai con số,” Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh.

Người đứng đầu Chính phủ lưu ý nhiệm vụ đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, trong đó Bộ Tài chính phải khẩn trương trình Chính phủ phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 ngay trong tháng 6.

“Các bộ, ngành, địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư; thường xuyên kiểm tra hiện trường, xử lý ngay các vướng mắc phát sinh; kiên quyết điều chuyển vốn, thay thế các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và cán bộ yếu kém, trì trệ, né tránh trách nhiệm làm ảnh hưởng đến tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia,” Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh.

Bám sát quan điểm tại Kết luận số 18-KL/TW là “vượt qua khó khăn của năm 2026, bứt phá trong giai đoạn 2027-2030,” Bộ Tài chính kiến nghị nguyên tắc điều hành thời gian tới là kiên định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số, đồng thời theo dõi chặt để kiểm soát lạm phát, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.

Cùng với đó, Bộ đề xuất Chính phủ chỉ đạo các bộ, địa phương đẩy nhanh giải ngân đầu tư công gắn với nâng cao hiệu quả đầu tư công, đặc biệt 12 bộ, địa phương đang giải ngân thấp, chưa giải ngân và các dự án trọng điểm.

Theo đó, Bộ Xây dựng chủ trì rà soát, kiến nghị biện pháp giải quyết dứt điểm vấn đề nguồn cung và giá vật liệu xây dựng; đồng thời, kiên quyết xử lý các trường hợp gây cản trở, cục bộ, găm hàng để tăng giá trục lợi; triển khai cơ chế điều phối liên vùng về vật liệu xây dựng cho các dự án trọng điểm.

Các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cũng đang được nhiều địa phương cụ thể hóa bằng các chương trình tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư, giải phóng nguồn lực cho tăng trưởng. Tại Hội nghị triển khai Kế hoạch số 243/KH-UBND về tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án tồn đọng kéo dài, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, thành phố xác định công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án tồn đọng kéo dài là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên, liên tục của thành phố; góp phần giải phóng toàn bộ nguồn lực, khơi thông nguồn vốn, đưa vào phát triển kinh tế, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Theo ông Nguyễn Văn Được, sau một năm thực hiện Kế hoạch số 34/KH-UBND ngày 7/8/2025, thành phố đã đạt kết quả tích cực trong tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án, công trình tồn đọng kéo dài, cơ bản hoàn thành giải phẫu “cục máu đông” tác động tới phát triển kinh tế-xã hội của thành phố trong thời gian qua.

Còn tại Cần Thơ, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ yêu cầu các sở, ngành rà soát, tổng hợp đầy đủ các công trình dự án đã và đang triển khai từ các nguồn vốn công và tư để tính toán lại, khả năng giá trị sẽ còn tăng cao so với các số liệu đã báo cáo; đồng thời, yêu cầu các sở, ngành rà soát lại các công trình, dự án dự kiến sẽ khởi công, khánh thành từ nay đến cuối năm, cả các dự án đầu tư công và các dự án ngoài ngân sách để hướng dẫn, hỗ trợ các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện.

Song song với việc khơi thông các dự án và nguồn lực đầu tư tại địa phương, các công cụ điều hành vĩ mô cũng tiếp tục được triển khai đồng bộ để hỗ trợ tăng trưởng. Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước điều hành bảo đảm ổn định lãi suất, bảo đảm thanh khoản; chỉ đạo các ngân hàng thương mại đẩy mạnh tiết giảm chi phí hoạt động, tạo dư địa giảm thực chất lãi suất cho vay; kiểm soát chặt dòng ngoại tệ và nợ xấu; theo dõi sát cán cân thanh toán hằng tháng.

Về sản xuất kinh doanh và xuất nhập khẩu, Bộ Tài chính đề nghị từng bộ, địa phương, tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước bám sát kịch bản, xác định rõ dư địa để thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt là 22 địa phương có sản xuất công nghiệp thấp hơn kịch bản.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện cho tăng trưởng, xúc tiến thương mại theo từng ngành hàng, thị trường và theo dõi sát để xử lý vấn đề nhập siêu. Thúc đẩy tiêu dùng gắn với nâng cao hiệu quả đóng góp của thị trường trong nước vào tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh, bền vững, tạo thị trường hàng hóa cho các doanh nghiệp trong nước…

Theo Báo Bắc Ninh