Nâng vị thế của doanh nghiệp nội địa trong chuỗi cung ứng

Chủ động từ doanh nghiệp

Trong bối cảnh ngày càng cạnh tranh, việc nâng cao tỷ lệ nội địa hóa không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu mà còn nâng cao giá trị gia tăng, từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi sản xuất toàn cầu.

Dây chuyền sản xuất linh kiện điện tử tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Samkwang Vina, Khu công nghiệp Quang Châu.

Thực tế tại Bắc Ninh, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất nhằm đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các tập đoàn lớn. Công ty cổ phần Công nghệ thế hệ mới HANEL PT (Khu công nghiệp Tiên Sơn) là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu được thành lập từ năm 2007, chuyên sản xuất, lắp ráp bản mạch điện tử và linh kiện điện tử. Không dừng lại ở gia công đơn thuần, HANEL PT mạnh dạn nghiên cứu, phát triển các sản phẩm công nghệ mới, trong đó có dòng máy sấy thông minh SASAKI phục vụ chế biến nông sản. Công nghệ này giúp giữ màu sắc, hương vị của nông sản sau khi sấy, nâng cao giá trị thương mại và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu.

Một ví dụ khác là Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhựa An Lập (Khu công nghiệp Đại Đồng – Hoàn Sơn). Năm 2025, doanh nghiệp tham gia Dự án hợp tác phát triển nhà máy thông minh do UBND tỉnh, Samsung Việt Nam và Bộ Công Thương phối hợp triển khai. Chỉ sau 5 tháng thực hiện, hệ thống sản xuất của doanh nghiệp được cải tiến toàn diện, kết nối đồng bộ giữa sản xuất và quản lý chất lượng. Nhờ đó, mức độ thông minh của nhà máy tăng từ 1,7 lên 2,8; tỷ lệ hoàn thành kế hoạch sản xuất tăng từ 80% lên 92%; tỷ lệ lỗi giảm từ 12% xuống 0,5%. Theo ông Đặng Quang Khởi, Giám đốc Công ty, việc tham gia chương trình đã giúp doanh nghiệp cải thiện năng lực quản trị sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng linh kiện của Samsung, mở ra cơ hội phát triển bền vững.

Những bước chuyển trên cho thấy khi doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực quản trị, cánh cửa tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ rộng mở hơn.

Định hướng phát triển

Bắc Ninh là một trong những địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh của cả nước, với hàng chục nghìn doanh nghiệp đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Trong đó, công nghiệp hỗ trợ được xác định là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp địa phương. Theo Sở Công Thương, công nghiệp hỗ trợ của tỉnh thời gian qua đã từng bước phát triển, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các ngành công nghiệp chủ lực và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa trong sản xuất. Đồng thời, góp phần hình thành mối liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Toàn tỉnh có khoảng 3 nghìn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, trong đó doanh nghiệp Việt Nam chiếm hơn 50%. Tỉnh đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao số lượng và chất lượng doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt trong các lĩnh vực điện – điện tử, cơ khí chính xác, chế biến nông sản thực phẩm công nghệ cao. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp FDI để hình thành chuỗi sản xuất hoàn chỉnh.

Một góc Khu công nghiệp Đình Trám và Khu công nghiệp Vân Trung. Ảnh: Việt Hưng.

Phát biểu tại hội thảo Hợp lực Nhà nước – Doanh nghiệp – Hiệp hội xây dựng chiến lược phát triển công nghiệp gắn với ứng dụng khoa học – công nghệ cao do Sở Công Thương Bắc Ninh phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam và Hiệp hội Sản xuất công nghiệp tỉnh tổ chức cuối năm 2025, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh nhấn mạnh: Phát triển công nghiệp gắn với ứng dụng công nghệ cao là xu thế tất yếu của toàn cầu. Tỉnh luôn chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo để nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Đồng thời, cam kết tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số, tạo nền tảng thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghiệp hỗ trợ, Bắc Ninh đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất và quản trị. Tiêu biểu là chương trình hợp tác phát triển nhà máy thông minh do Bộ Công Thương, Samsung Việt Nam và UBND tỉnh Bắc Ninh phối hợp triển khai. Không dừng lại ở đó, để tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, ngoài việc khuyến khích các ngân hàng thương mại tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, tỉnh tiếp tục triển khai các chương trình tư vấn chuyên sâu.

Trong chương trình phát triển nhà máy thông minh năm 2026, từ ngày 3-6/3/2026, các chuyên gia của Samsung phối hợp với Sở Công Thương khảo sát, đánh giá các doanh nghiệp đăng ký tham gia nhằm lựa chọn những đơn vị có tiềm năng để hỗ trợ cải tiến sản xuất, nâng cao năng lực quản trị và thúc đẩy chuyển đổi số.

Song song với đó, Sở Công Thương phối hợp với Samsung Việt Nam tìm kiếm doanh nghiệp tham gia Dự án tư vấn khuôn mẫu thông minh (Smart Mold). Dự án hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ kỹ thuật và tối ưu quy trình chế tạo khuôn mẫu của doanh nghiệp Việt Nam; đồng thời hỗ trợ giải quyết các vấn đề kỹ thuật phát sinh trong quá trình sản xuất gắn với tiến độ đơn hàng thực tế. Theo kế hoạch, dự án sẽ triển khai từ tháng 4 – 11/2026 với đội ngũ tư vấn là các chuyên gia của Samsung trong lĩnh vực khuôn mẫu. Đây được kỳ vọng là chương trình hỗ trợ thiết thực giúp doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ của Bắc Ninh nâng cao năng lực sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại hội thảo về phát triển công nghiệp gắn với ứng dụng công nghệ cao tổ chức tại Bắc Ninh cuối năm 2025, Tiến sĩ Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng, Bắc Ninh đang đứng trước cơ hội chuyển dịch từ mô hình sản xuất thâm dụng lao động sang kinh tế tri thức. Để giữ vững vị thế trung tâm công nghiệp, doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư vào công nghệ lõi và chuyển đổi số nhằm nâng cao hàm lượng trí tuệ trong sản phẩm. Tiến sĩ Thành cũng nhấn mạnh, sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo sẽ là yếu tố then chốt giúp hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo động lực để các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Với những định hướng và giải pháp đồng bộ, công nghiệp hỗ trợ của Bắc Ninh đang từng bước phát triển cả về quy mô và chất lượng. Khi doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực công nghệ, quản trị và liên kết chặt chẽ với các tập đoàn lớn, tỷ lệ nội địa hóa sẽ tiếp tục được cải thiện, góp phần nâng cao giá trị sản xuất công nghiệp và củng cố vị thế của tỉnh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.